De ceremonie/dienst/herdenkingsplechtigheid
- Er zijn veel mogelijkheden bij een ceremonie/dienst. Bijna alles kan, het is vooral belangrijk te zoeken naar rituelen die passen bij de overledene, maar ook waarin de nabestaanden zich kunnen vinden. Als men zich afvraagt of men dit emotioneel wel kan doen, dan is het wellicht handiger om samen met een ritueelbegeleider of uitvaartverzorger te kijken naar andere passende opties. Natuurlijk willen de nabestaanden zoveel mogelijk rekening houden met de wensen van de overledene, maar ook in financiële zin is dit niet altijd volledig mogelijk.
- Op de avond voor de uitvaartdienst is het mogelijk een avondmis/avondwake te houden (de zogenaamde ‘Engelenmis’)
- Aantal genodigden, in stilte of in kleine kring, tijdstip vaststellen voor komst genodigden.
- Waar ceremonie, thuis, in uitvaartcentrum/begraafplaats/crematorium of open lucht? Wel of geen gebruik aula begraafplaats/crematorium.
- De uitvaartdienst/ceremonie/herdenkingsplechtigheid hoeft niet per sé op begraafplaats of bij crematorium, na enig organiseren is een ceremonie op een persoonlijk geliefde plek van de overledene vaak ook mogelijk (thuis, bos, speeltuin, bij een meer, tent incl. catering). Mogelijk wil de school de aula ook wel ter beschikking stellen (afhankelijk van grootte v.d. groep). Hierna kunnen bijvoorbeeld de directe nabestaanden de ceremonie op de begraafplaats of het crematorium voortzetten. Een kantine van een sportvereniging is misschien ook een optie.
- Als men een heel bijzondere locatie wenst: op een kasteel of indien mogelijk een dienst in de Kuip? Kijk ook eens op Marktplaats onder zaalverhuur: http://www.marktplaats.nl/index.php?url=http%3A//kopen.marktplaats.nl/diensten/zaalverhuur-en-feestlocaties/c1639.html
- Bewaking of oppas van het huis bij een ceremonie buitenshuis wordt aanbevolen vanwege vermelding afwezigheid in rouwadvertentie.
- Een mogelijkheid is om een thema te bedenken: alles in een kleur (wit, zwart of rood) of ‘the sixties’ o.i.d. Of zoek naar passende symbolen (op de site van Monuta bijv.) die u verwerkt in/bij de ceremonie: http://www.uitvaartkompas.nl/themes/may/main_vervolg.php?page=symbolen.
- Wie doet kist dicht en wanneer, nabestaanden evt. samen met anderen of de kinderen, is vaak een bijzonder moment.
- Kist afdekken met (zelfgemaakte) baarkleed, rouwkleed of een speciale doek.
- Wie draagt de overledene in kist, mand of doek, zelf of dragers (voor vrouwelijke dragers kijk bijv. op www.draagsterteam-groningen.nl
- Indien kist op een baarwagen wordt vervoerd, dit evt. uitleggen aan een kind, dat deze op wieltjes vooruit gaat. Vanwege het kleed wat over de baarwagen ligt, kan dit er soms eng uit zien voor kinderen.
- Condoleance register; i.p.v. officieel condoleance register een boek/schrift met persoonlijke notities van bezoekers. Leg er losse kaartjes bij voor een laatste groet, die kunnen de gasten meegeven aan de overledene.
- Voor kinderen viltstiften neerleggen en boek/schrift met grote vlakken b.v. Poëzie album.
- Eerst gasten laten condoleren, daarna pas de ceremonie of familie zelf als laatste afscheid nemen.
- Dienst laten regelen/voorgaan door ritueelbegeleider, Geestelijke/Voorganger of Humanistisch Verbond.
- Tekst voorlezen: afscheidsbrief, gedicht (of sprookje; bv. speciaal voor een ander jong kind ter uitleg), door ouders zelf, familie of vrienden. Je kunt evt. afspreken met iemand dat als het niet meer gaat om de tekst zelf voor te lezen, dat deze persoon het dan overneemt. Bijv. een gedicht van Yvonne v. Emmerik, zie boekenlijst
- Gedichten: http://www.rouwverzen.net/ of http://www.rouwgedichten.nl
- Iemand huren om persoonlijke tekst te laten voordragen (funerair spreker) www.kimimila.nl , www.humanistischverbond.nl
- Live muziek/ zingen via: http://www.antenna.nl/timbre/live-muziek-bij-uitvaart.html.
- Voor een overzicht van uitvaartmuziek zie http://www.dela.nl/uitvaartkompas/uitvaart_top_50
- Muziek van CD/Cassettebandje of live (piano/zanger/zangkoor), live klein (muziek)orgel huren. Naar de begraafplaats kan je zelf een draagbare cassette- en/of cdspeler meenemen. Opname van muziek ja/nee. Meestal 1 dag van tevoren doorgeven. Zie http://www.lieve-engeltjes.nl/ of http://www.uitvaart.nl/ / uitvaartmuzieklijsten.
- Kind op blokfluit of ander instrument laten spelen.
- Plaatsing kruis/kaarsen (bij katafalk = tafel waarop kist staat in crematorium).
- Openleggen van de bijbel op de kist bij een bepaalde pagina/psalm.
- Klokluiden (evt. zelf een klok regelen/meenemen), buiten oplaten ballon(nen). Bijv. van www.herdenkingsballon.nl
- Lasershow (mogelijk bij Westgaarde te Amsterdam).
- Kleine groep: in cirkel zitten of staan hand in hand.
- Grote groep: door bepaalde sfeer eenheid creëren (allen zelfde voorwerp in de hand/of op de kleding, bv bloem, kaars, brandend sterretje, zakdoek of repen stof/stukken touw aan elkaar knopen en in een kring vasthouden of ieder een kraal laten rijgen). Geschikte kralen bijv. van internetspeelgoedwinkels of hobbywinkels.
- Waxinelichtjes rond kist laten plaatsen, of bellen laten blazen. Speciale witte duiven bellenblaas te koop via: www.internethuwelijk.nl
- Kinderen evt. rustig aan een tafeltje laten tekenen/kleuren of plakken dan hebben ze niet het gevoel te lang stil te moeten zitten. Aan het eind van de dienst kunnen ze dit bij de overledene neerleggen.
- Het verzoek: “niet huilen” is voor een kind niet echt haalbaar, spreek anders af of ze het zo zachtjes mogelijk willen doen en geef ze hiervoor een mooie speciale zakdoek. Laat evt. een ander dierbaar persoon zoals een oma of tante bij hem/haar zitten om het kind te kunnen troosten.
- Meestal is de dienst in een aula standaard ongeveer drie kwartier, verlenging tegen extra vergoeding in overleg mogelijk.
- Zelf (samen) zand/aarde scheppen op de kist.
- Kist laten staan/laten dalen/wegglijden, evt. zelf doen (belang voor m.n. aanwezige kinderen?).
- Uitvaart d.m.v. filmen evt. te volgen via Internet voor bijv. familie in buitenland.
- Foto’s of een film laten zien tijdens de dienst met behulp van een ‘beamer’ (is een soort moderne diaprojector met een scherm of via een groot beeldscherm, TV bijvoorbeeld)
- Bij crematie mee naar de ovenruimte. Van tevoren doorgeven. Soms is dit gebonden aan een maximaal aantal personen. De meeste ovenruimten zijn hierop nog niet ingericht.
- Gebruik koffiekamer/condoleance ruimte na afloop. (Andere) consumpties na afloop v.d. plechtigheid, bij het schenken van alcohol is eenmalige vergunning nodig. Evt. zelf iets meenemen voor bij de koffie/thee, dan wel extra personeelskosten betalen. I.p.v. cake/koek zijn belegde broodjes ook mogelijk, deze zijn behoorlijk duurder. Denk ook eens aan krenten- of suikerbrood als alternatief of sandwiches of scones (een soort kwarkbroodjes, deze kunnen zoet of hartig belegd worden). Via Yarden zijn al diverse andere consumpties mogelijk in de vorm van thema’s: Indisch of een High Tea.
- Oudere kinderen voelen zich vaak gepasseerd als de gasten hen niet condoleren. Indien ze daar aan deel willen nemen, zorg dan dat ze op een duidelijke plek bij de ouders staan, zodat gasten ze niet kunnen voorbijlopen.
- Een kinderhoek tijdens de condoleance met speelgoed zoals stiften en kleurplaten en wat fris en snoep, kan voorkomen dat de kinderen teveel gaan rennen of van de suikerklontjes o.i.d. gaan snoepen.
- Rouwmaaltijd thuis houden of in restaurant.
- Zelf foto’s/video maken of speciale fotograaf/videograaf inhuren voor het vastleggen van de ceremonie.
- Een kind kan evt. ook zelf foto’s maken, om bezig (en belangrijk) te kunnen zijn tijdens de dienst.