Alfabetische lijst algemene adressen

Komt u op deze pagina gegevens tegen die niet (meer) kloppen? Wilt u dan zo vriendelijk zijn om dit aan mij te melden zodat ik het kan aanpassen? Alvast bedankt!

Eigendom grafmonument

Een reactie van de heer Mr. W.G.H.M. van der Putten (jurist) op de vraag over het arrest van de Hoge Raad op 25 oktober 2002 over de eigendomskwestie van graven op 7.7.07:

“In iedere gemeente kan men een graf met een uitsluitend recht krijgen. Maar de ene begraafplaats is duurder dan de andere. En een en ander is natuurlijk ook afhankelijk van de termijn. Het arrest van de Hoge Raad ging niet over het grafrecht en schafte dat ook niet af. De Hoge Raad heeft alleen gesteld dat ook hier geldt wat voor alles in Nederland geldt: de eigenaar van de ondergrond is (juridisch) eigenaar van alles wat aard- en nagelvast op die grond wordt geplaatst. Dat geldt net zo goed voor tuinhuisjes, vlaggenmasten, lantaarnpalen etc. als voor grafstenen. Maar dit geldt als er verder niets geregeld is. Men kan via een recht van opstal (of via een grafrecht) iemand anders dan de eigenaar van de ondergrond de zeggenschap over het geplaatste object geven. En bij graven gebeurt dat dus ook altijd.

Het betekent helemaal niets dat een grafmonument eigendom wordt van de begraafplaats op het moment van plaatsing. Je bent het dan als rechthebbende niet kwijt! De rechthebbende is dan een soort van economisch eigenaar en de begraafplaats juridisch eigenaar. Dat heeft alleen gevolgen als het grafrecht eindigt: dan is de rechthebbende verlost van de lasten van het monument maar blijft de begraafplaats de lasten behouden. Die last is, dat hij verantwoordelijk is voor schade als dit monument omvalt en schade aan mens of dier of buurgraf veroorzaakt. Dat komt natuurlijk gelukkig maar zelden voor. En als zoiets zich niet voordoet en het graf wordt geruimd heeft het feitelijk geen enkele betekenis gehad.
Alleen op het moment dat het grafrecht eindigt, kan de eigenaar van de begraafplaats over een steen beschikken alsof hij vol eigenaar is. Maar dat is natuurlijk altijd al zo geweest. Als het grafrecht eindigt, mag de eigenaar van de begraafplaats de grafsteen ruimen en vernietigen. Dat is een eeuwenoude praktijk. In het arrest van de Hoge Raad is alleen keurig juridisch bevestigd wat altijd al, vele eeuwen lang, zo was. Maar de nabestaanden hoeven het grafmonument niet kwijt te zijn, als ze het willen behouden. Ze kunnen het vlak voor het einde van het grafrecht verwijderen en meenemen. Dat staat vaak ook in beheersverordeningen en beheersreglementen van begraafplaatsen..
Mensen moeten helemaal niet schrikken van de juridische situatie. Het kerkhofbestuur kan echt niet zomaar iemands grafmonument weghalen omdat ze juridisch eigenaar zijn, of de tekst veranderen of andere dingen doen. Ze mogen er niets mee. Dat mag alleen de ‘economisch eigenaar’. Geen reden voor schrik of actie.” Zie ook: http://www.uitvaart.nl/jurist
(juridische vraag nr. 2018).

Bekijk daarom goed wat er in het beheersreglement of de beheersverordening hierover is geregeld. U kunt voor het grafadvies of onderhoud bijvoorbeeld ook een organisatie zoals Grafzorg Nederland inschakelen. (www.grafzorg.nl)

Grafmonumenten en urnen

Keuzes in grafmonumenten/stenen en urnen

  • Grafmonument, staand of liggend (kan ook een tombe zijn of bijv. een waterbekken of schaal)
  • Grafsteen (staande steen); afbeeldingen van een dier, sport of hobby of gelijkenissen van idolen ( zanger, filmster/figuur, let wel op copyright). Diamonument (= met foto). Model van de overledene zelf (sculptuur, borstmodel), van een dier, sport of hobby of gelijkenissen van idolen in afwijkende vormen b.v. gebeeldhouwd, van RVS of glas.
  • Zelf van tekst voorzien en/of zelf meehelpen plaatsen. Er zijn ook tijdelijke grafmonumenten mogelijk.
  • Er zijn ook tijdelijke randen te huur
  • Zelf maken/ontwerpen (evt. samen met kunstenaar), zelf van tekst voorzien.
  • Zelf plaatsen of bij grotere steen meehelpen (vanwege de fundering is deskundige plaatsing nodig).
  • Ook al lijkt een ander bestaand graf op dezelfde begraafplaats nog zo mooi, laat het toch niet zonder toestemming namaken: deze nabestaanden wilden iets unieks voor hun dierbare.
  • Lantarentjes/(korte) kaarsen (bewerkt/beschilderd) of lampjes met lichtsensor (op batterij in lantaarn). Er zijn verschillende kleuren en soorten grafkaarsen.
  • Muziekdoos of tegeltje met spreuk/foto/afbeelding, windmolentje bijplaatsen.
  • Met ingang van 1 maart 2011 blijft de nabestaande eigenaar van de grafsteen. (Dat was al zo voor grafstenen die vanaf 1 januari 2010 zijn geplaatst.)

Er is inmiddels meer keuze in urnen, er is niet meer alleen keramiek. Maar ook in keramiek is er onderscheid in buitenurnen (weer- en windbestendig), natuurlijk is e.e.a. ook afhankelijk van de bescherming (columbarium). Er zijn ook speciale of huisurnen (sierlijker van vorm) of miniatuururnen om de as te kunnen verdelen onder de nabestaanden. De mogelijkheden van as-sieraden staan genoemd onder het kopje “herdenking”.

Links naar aanbieders:

  • Amelius® levert urntjes, en allerlei grafdecoratie voor kleine kinderen en prematuren.
  • http://www.fronikgrafmonumenten.nl
    Fronik Grafmonumenten, Vermogenweg 15, 3641 SR Mijdrecht
  • Bosch Glaskunst maakt mooie grafmonumenten van glas. Voor meer info:
    www.glass-art.nl Bosch Glaskunst bv, Heliumstraat 150, 2718 RS Zoetermeer
  • http://www.angelsymbols.nl/ Sonja Vervoort, St-Hubert Tel : 06-13782762 Gespecialiseerd in het maken van dierbare herinneringen aan een overleden kind, o.a. in RVS, schilderijtjes
  • www.artemotions.nl Voorthuizen 0342-474223 Kindermonumenten en urnen in glas.
  • www.atelierpierrejuste.nl Sint Michielsgestel telefoon: 073-5512219 e-mail info@atelierpierrejuste.nl
  • www.andersgedenken.nl e-mail: w.bouwman@andersgedenken.nl Een unieke gedenksteen van Wouter Bouwman, bijv. een waterbekken of schaal
  • www.alphega-uitvaart.nl 0341- 26 43 95 Letterplaat/Grafmonumenten een monument kan een combinatie van een zerk en een stele zijn (letterplaat + dekplaat).
  • www.hetambacht.net Bij deze firma kan men online bestellen, de prijzen staan op de site en ook de bezorgingskosten.
  • www.betaalbaregrafstenen.nl/ 030-2627177 Knappen oude grafstenen op en brengen een 2e tekst aan op een bestaande grafsteen. Ook allerlei toepassingen voor urnengraven. Onderscheiden zich van anderen door winkel waar rechtstreeks de tentoongestelde grafstenen te koop zijn. Op basis van offerte.
  • www.christinavisser.nl Grafmonumenten in mozaïek, keramiek en metaal. Deventer Telefoon: 0570 – 644601 Mobiel : 06 – 518 978 83 E-mail: chris@christinavisser.nl
  • www.crematorium.nl/bartels&bakker/index.htm 0485-513011 Unieke monumenten: gedenktekens en urnen. Prijzen verschillen voor een standaardurn, of monumentje klein zonder omranding of voor een graf. Wanneer nabestaanden het graf zelf plaatsen is het minder kostbaar, met veel details en lettertekens is het duurder.
  • Firma Bex, Nijverheidsstraat 1, 3930 Hamont, Belgie 011-445261 Goedkope grafstenen. Als tip doorgekregen via de site
  • www.denhollandsche.nl Grafmonumenten en urnen, ook speciaal voor kinderen. Elst (Overbetuwe) Telefoon: 0481-371333
  • www.doodgewonezaak.nl Renate Rolefes te Hengelo beschilderd urnen en maakt schilderijen met as. Een doodgewone winkel voor een persoonlijk en uniek afscheid. Tel: 0031 (0)74 278 23 62 Mob: 0031(0)646056993 info@doodgewonezaak.nl
  • http://www.duo-urn.nl/ 013-5347891/ 06-24766922 Speciale kinderurnen of (duo)urnen in brons
  • www.ellensmozaiek.com Ellen Mulder te Hoorn maakt grafmonumenten van mozaiek. 06-13184458 of 0229 218214.
  • http://www.fabuglass.nl/index.asp?hoofdpagina_id=11 Fabuglas Odoorn Tel: 0591 633382 info@fabuglass.nl Maken gedenktekens van polyester. Hierdoor zijn er meer mogelijkheden qua vorm/kleur en de prijsstelling is goedkoper dan een grafsteen van graniet.
  • www.gedenkteken.info Magma gedenktekens, landelijke organisatie met diverse vestigingen. Prijzen worden apart vermeld (op basis volwassene) voor kopstuk, enkel en vloer
  • www.gedenkteken.com (webwinkel) of http://www.urnonline.n Niet alleen gedenktekens maar ook urnen, ornamenten, grafkaarsen en andere grafversieringen. info@gedenkteken.com Prijzen zijn relatief laag (afhankelijk van model), t.o.v. de ‘standaardurnen’ elders aangeboden worden.
  • www.gedenkmozaiek.nl Atelier Kunst-ig Rotterdam, Tel: 06-45192581 Email: atelier@kunst-ig.nl www.kunst-ig.nl De gedenkmozaïeken worden door Sabina Groeneweg met veel aandacht ontworpen en gemaakt, ieder mozaïek is uniek. Er is ruimte voor familie en vrienden van de overledene om deel te nemen aan het maken van het mozaïek. Op deze manier wordt het mozaïek nog persoonlijker. Uit ervaring blijkt ook dat het meewerken aan het gedenkmozaïek kan helpen bij de rouwverwerking.
  • http://www.gedenkgroep.nl/ 0174-226860 (24 uur per dag bereikbaar) Algemene grafsteen met standaard maten 3 tot 4 weken levertijd. Een gedenkteken op maat ongeveer 6 weken levertijd.
  • www.grafkunstenaar.nl Christine Kortland is een kunstenaar die zich heeft gespecialiseerd in het ontwerpen en vervaardigen van grafmonumenten en gedenkbeelden. Info@grafkunstenaar.nl of bel 06-48358604
  • www.grafmonument.nl Atelier Catharina Ramaekers Maastricht telefoon 043-3434139/ 06-50692187
  • http://www.grafmonument.nu/ http://www.unicurn.eu/ Nadia Gonega Haar atelier is gevestigd in de Bossche binnenstad. info@grafmonument.nu
  • www.grafzerken.com 033 – 2864650 B.G.G.: 033 – 2860777 of 06-19828664 AMW grafzerken en lease mogelijkheden. (Een zerk is een grafplaat, een stele een staande grafsteen). Zie de site, prijzen incl. letters ingehakt, 19% BTW, betonnen fundering, plaatsen en stellen en 25 jaar garantie.
  • www.granietbeurs.nl info@granietbeurs.nl Grafmonument incl. belettering, betonplaat en verg. aanvraag.
  • http://www.harryleurink.com Beeldhouwer en houtsnijder Harry Leurink maakt grafmonumenten, gedenktekens, kruisen en urnen.
  • www.hetambacht.nl Het Ambacht is een natuursteenbedrijf in Dronten, dat gespecialiseerd is in grafstenen van natuursteen, glas of RVS. tel. 0321-325525 of per mail: info@hetambacht.net
  • www.hesselink.nl Koninklijke Hesselink B.V. is gevestigd in Zutphen en leveren reeds sinds 1909 grafmonumenten en grafstenen door geheel Nederland
  • www.kleiemarije.nl 072-5745086 Prijzen afhankelijk van de wensen, urn meestal af te halen bij de pottenbakkerij.
  • www.kneedbaresteen.nl De Kneedbare Steen heeft een ruime collectie urnen, kinderurnen en babyurnen. Kleur, decoratie en vorm kunnen worden aangepast aan uw persoonlijke voorkeur. Utrecht tel. 06 36160873
  • www.memento-gedenkbeelden.nl Kunstenaar Michel Kuipers, Eindhoven Tel. 040-2550164 e-mail: michelkuipers7@hotmail.com Stichting Memento is van mening dat het binnen ieders bereik moet liggen om te kunnen beschikken over een uniek gedenkbeeld. Een persoonlijk gedenkteken van Stichting Memento hoeft lang niet altijd duurder te zijn dan het traditionele aanbod. Door het directe contact tussen kunstenaar en opdrachtgever kunnen de kosten van een gedenkbeeld relatief laag gehouden worden. Bespreek uw wensen en mogelijkheden met de kunstenaar. Een betalingsregeling hoort ook tot de mogelijkheden.
  • http://www.monumentmaker.nl/ of http://www.vlindernaam.nl e-mail hans@monumentmaker.nl Hans Leutscher, Atelier Voor Beeldhouwwerken Rotterdam, tel. 010-4377074 of 0622249329
  • www.monumentenpaleis.nl e-mail: monumentenpaleis@gmail.com
  • www.mozaiekgedenkstenen.nl Jeanine Gerlofsma, Atelier De Mozaïekkamer, ‘s-Hertogenbosch info@mozaiekkamer.nl tel. 06 -22587115
  • www.nova-arte.eu e-mail info@nova-arte.eu Online urnen of herdenkingssieraden kopen.
  • www.pregrave.com 020-6151529, Michael 06-52626424 of Roy 06-52626423 Tijdelijke rand op graf, tot echte grafmonument klaar is. Prijzen op aanvraag via de site.
  • http://www.rmpgrafmonumenten.nl/ 045-40425491 Betaalbaar, unieke en persoonlijke grafmonumenten. Met de mogelijkheid tot het gebruikmaken van het RMP betaalplan; een lening voor het grafmonument in 6 tot 48 maanden afbetalen.
  • www.tijdelijkgrafmonument.nl/ 0416-365547 Tijdelijk grafmonument, De kosten zijn incl. bezorgkosten en worden onderscheiden voor de Uitvaartverzorger en particulier
  • www.tijdelijkegrafdoeken.nl/ Om het graf op een stijlvolle wijze te markeren bieden zij de mogelijkheid om zelf een tijdelijk en persoonlijk grafdoek te plaatsen. Dit doek kunt u door middel van meegeleverde grondpennen bevestigen aan de grond. Vanaf Eur 90,00 (incl BTW, grondpennen en verzendkosten) Op werkdagen voor 12.00 uur besteld, volgende dag in huis (NL).
  • www.sarcofaag.nl Gedenkbeelden voor kinderen 073-6126249
  • www.uitvaartwinkel.net 0229-215334 (woe. gesloten) O.a. urnen en grafmonumenten. Excl. sluitplaat of incl. sluitplaat Tevens rouwvervoer: Witte auto regio Hoorn, grijze (prijzen zijn afhankelijk van wachttijd en/of kerkdienst, maar incl. BTW)
  • www.uitvaartwinkel.nl deze winkel is een initiatief van Monuta en er zijn ook herdenkingsartikelen te koop.
  • www.uitvaartwinkeldevlinder.nl o.a. kinderurntjes Regio Schiedam/Rotterdam 010-4260521
  • www.urnencentrum.nl/urnen 0182-387904
  • www.urnenweb.nl Urnenweb.nl biedt een uitgebreide collectie urnen en aanverwante producten. Direct via de webwinkel te bestellen! Mogelijkheid tot het toevoegen van decoratie of symbool.
  • www.hetwinterkoninkje.nl webwinkel voor overleden kinderen linklaassen@gmail.com
  • www.rvs-grafmonumenten.nl Persoonlijke grafmonumenten die met nabestaanden worden ontworpen en uitgevoerd. Echt unieke en originele monumenten en gedenktekens die maar 1 maal gemaakt worden.
  • Steenhouwerijk Jongerius uit Utecht heeft een mooie collectie grafmonument.
    Voor meer info kijk op www.steenhouwerij.nl

Begraven

Begraafplaats (Gemeente, kerkelijk of particulier)

  • Vraag eigenaar (gemeente, kerkbestuur of particulier) begraafplaats of crematorium naar de regels voor het graf, de steen, plaat, beplanting of monument. De Beheersverordening begraafplaatsen is af te halen bij de gemeente, bij een aantal gemeenten zijn ze ook al te downloaden vanaf de site, zie bijv. www.haren.nl . Kijk ook op: www.begraafplaats.nl (Landelijke Organisatie Begraafplaatsen tel. 020-6080690) www.begraafplaats.org, www.gemeente.pagina.nl www.debegrafenis.nl kerkbestuur of particuliere eigenaar. Of Informeer bij St. Grafzorg Nederland naar de mogelijkheden.
  • Vraag Grafzorg Nederland naar mogelijkheden, zij kunnen lange termijn voor het grafrecht regelen. www.grafzorg.nl Zutphensestraatweg 7,6881 WN  Velp (Gld) telefoonnummer: (026) 361 79 00 of www.begraafplaats.org (= Uitvaart Internet Diensten, 058-2139707)
  • Zie voor uitleg tussen verschillende soorten graven of www.uitvaart.nl onder kopje “juridisch”.
  • Nieuw/bestaand graf (Bij nieuw graf: op de begraafplaats misschien mogelijkheid tot uitzoeken, uitvaartleider kan dan mee. Het is altijd verstandig om op een begraafplaats te gaan bekijken, kind kan ook mee om een plekje uit te zoeken.
  • Algemeen huurgraf: 2 of 3 (vreemde) personen boven elkaar, stenen komen dan naast of achter elkaar. Voor een algemeen graf voor volwassenen is meestal alleen een kleine standaard steen mogelijk. Het grafrecht (termijn) is voor onbepaalde tijd of tenminste 10 jaar of en kan daarna verlengd worden met 5 tot 20 jaar. Behalve kosten voor het grafrecht vaak ook voor onderhoud van het monument (soms hoger dan het grafrecht). Let op: gemeenten vragen vaak ook nog geld voor het verstrekken van de vergunning tussen de Eur 50,- en Eur 250,-! Ook een vergunning voor het plaatsen van een steen kost vaak geld. Ook zijn er kosten voor het openen en sluiten van het graf (feitelijke begrafenis).
  • Familie/eigen graf. Grafrecht voor onbepaalde tijd, (Eigen familiegraf, is ook een huurgraf met recht om te beslissen wie in het graf mag liggen) vanaf 10 jaar, eventuele verlenging mogelijk van 5-20 jaar. Vaak een onderhoudsplicht (indien onderhoud niet wordt betaald kan het graf worden opgeheven). Meestal voor 2 of 3 personen (de overgebleven plaats(en) zijn voor mensen van dezelfde familie). Graf staat op naam, dus anderen moeten eerst toestemming vragen om erbij geplaatst te worden. Vaak grotere keuze in het monument. Soms kan ook een kelder worden geplaatst of gemetseld. De asbus van een gecremeerd familielid kan worden bijgezet. Op sommige begraafplaatsen is er de mogelijkheid om het graf na verloop van tijd te laten schudden: resten van een eerder overledene worden dieper in hetzelfde graf herbegraven. Nadeel van een gewoon familiegraf: minder vrijheid om een speciaal grafmonument te plaatsen.
  • Algemene kindergraven zijn meestal voor 1 persoon en vaak ook al op speciale kindergedeeltes. Soms zijn hiervoor afwijkende regels voor de afmetingen van de stenen en gedenktekens.
  • Met of zonder kelder? Indien er een monument aanwezig is bij een bestaand graf, dan moet het oude eraf, herplaatsing-leveringsadvies vragen.
  • Een normaal graf is gegraven in aarde. Een keldergraf is gemetseld of van beton. In een keldergraf zou een onbeperkt aantal personen mogen worden begraven. Meestal is er 1 steen met daarin dan alle namen.
  • Het grafmonument komt volgens de wet in ‘juridisch eigendomsrecht’ van de begraafplaats, maar dit heeft verder geen gevolgen omdat u als koper de ‘economisch eigenaar’ blijft. Als u de steen/het monument wilt behouden kunt u dit voor het einde van het grafrecht verwijderen. Lees goed de beheersverordening of beheersreglement na. Zie ook http://www.uitvaart.nl/ onder juridisch advies vraag 2018. Met ingang van 1 maart 2011 blijft de nabestaande eigenaar van de grafsteen. (Dat was al zo voor grafstenen die vanaf 1 januari 2010 zijn geplaatst.)
  • Een niet- of oud-inwoner moet op een begraafplaats soms hogere rechten betalen of wordt zelfs geweigerd.
  • Voor grafkosten in de div. gemeenten/woonplaatsen kijk op:  http://www.monuta.nl/Consumenten/?p=155
  • Begraafplaats Bergerbos (natuurbegraafplaats 0493-536099) in Limburg van dhr. Kluitmans, hier mag men geheel zelf het herdenkingsteken bedenken of zelfs een boom planten
  • Zelf meehelpen graf graven/dichtmaken (tijdstip dichtmaken evt. afspreken, indien er na de ceremonie nog behoefte is voor een bezoek). Helemaal zelf doen is vaak verboden vanwege instortingsgevaar. Grafkist laten staan of laten dalen; keuze kan van belang zijn i.v.m. de behoefte van ander(e)kind(eren). (Strooi) bloemen neerleggen? Evt. verzoeken een deel eigen spullen buiten het graf te laten staan (voor het dichtmaken), anders is bij een eerstvolgend bezoek het graf enorm kaal/leeg.
  • Niet-verteerbare, breekbare, glazen en harde kunststoffen voorwerpen mogen niet begraven worden.
  • Plek rond graf met groen laten aankleden (voor/na de plechtigheid).
  • www.debegrafenis.nl/index.php?pag=begraafplaatsen
    Overzicht begraafplaats per provincie.

Konijnbestendige planten voor op het graf (uit Groei en Bloei augustus 2007)

In de zon:
Alchemilla mollis,Bergenia cordifolia, Crocosmia, Geranium endressii, Hemerocallis, Iris germanica, Lavandula angustifolia, Narcissus, Paeonia officinalis, Nepetea x faassenii.

Voor in de schaduw:
Convallaria majalis, Corydalis lutea, Epimedium, Galantus nivalis, Hosta (lusten de slakken weer wel), Myosotis sylvatica, Pachysandra terminalis, Polygonatum x hybridum.

Eigendomskwestie graven

Een reactie van de heer Mr. W.G.H.M. van der Putten (jurist) op de vraag over het arrest van de Hoge Raad op 25 oktober 2002 over de eigendomskwestie van graven op 7.7.07:

“In iedere gemeente kan men een graf met een uitsluitend recht krijgen. Maar de ene begraafplaats is duurder dan de andere. En een en ander is natuurlijk ook afhankelijk van de termijn. Het arrest van de Hoge Raad ging niet over het grafrecht en schafte dat ook niet af. De Hoge Raad heeft alleen gesteld dat ook hier geldt wat voor alles in Nederland geldt: de eigenaar van de ondergrond is (juridisch) eigenaar van alles wat aard- en nagelvast op die grond wordt geplaatst. Dat geldt net zo goed voor tuinhuisjes, vlaggemasten, lantaarnpalen etc. als voor grafstenen. Maar dit geldt als er verder niets geregeld is. Men kan via een recht van opstal (of via een grafrecht) iemand anders dan de eigenaar van de ondergrond de zeggenschap over het geplaatste object geven. En bij graven gebeurt dat dus ook altijd.

Het betekent helemaal niets dat een grafmonument eigendom wordt van de begraafplaats op het moment van plaatsing. Je bent het dan als rechthebbende niet kwijt! De rechthebbende is dan een soort van economisch eigenaar en de begraafplaats juridisch eigenaar. Dat heeft alleen gevolgen als het grafrecht eindigt: dan is de rechthebbende verlost van de lasten van het monument maar blijft de begraafplaats de lasten behouden. Die last is, dat hij verantwoordelijk is voor schade als dit monument omvalt en schade aan mens of dier of buurgraf veroorzaakt. Dat komt natuurlijk gelukkig maar zelden voor. En als zoiets zich niet voordoet en het graf wordt geruimd heeft het feitelijk geen enkele betekenis gehad.

Alleen op het moment dat het grafrecht eindigt, kan de eigenaar van de begraafplaats over een steen beschikken alsof hij vol eigenaar is. Maar dat is natuurlijk altijd al zo geweest. Als het grafrecht eindigt, mag de eigenaar van de begraafplaats de grafsteen ruimen en vernietigen. Dat is een eeuwenoude praktijk. In het arrest van de Hoge Raad is alleen keurig juridisch bevestigd wat altijd al, vele eeuwen lang, zo was. Maar de nabestaanden hoeven het grafmonument niet kwijt te zijn, als ze het willen behouden. Ze kunnen het vlak voor het einde van het grafrecht verwijderen en meenemen. Dat staat vaak ook in beheersverordeningen en beheersreglementen van begraafplaatsen..

Mensen moeten helemaal niet schrikken van de juridische situatie. Het kerkhofbestuur kan echt niet zomaar iemands grafmonument weghalen omdat ze juridisch eigenaar zijn, of de tekst veranderen of andere dingen doen. Ze mogen er niets mee. Dat mag alleen de ‘economisch eigenaar’. Geen reden voor schrik of actie.”

Update: Met ingang van 1 maart 2011 blijft de nabestaande eigenaar van de grafsteen. (Dat was al zo voor grafstenen die vanaf 1 januari 2010 zijn geplaatst.)

Bekijk daarom goed wat er in het beheersreglement of de beheersverordening hierover is geregeld.U kunt voor het grafadvies of onderhoud bijvoorbeeld ook een organisatie zoals Grafzorg Nederland inschakelen. (www.grafzorg.nl) of Domanu www.domanu.nl

Zoekt u een graf of wilt u een graf toevoegen op een online database, ga dan naar: www.vindeengraf.eu

Een aantal voorbeelden van kindergraven van vroeger en heden zijn te vinden op onderstaande sites:

http://www.begraafplaats.org/bp/nl/ov/den_ham/dubbel_kindergraf.html of http://www.begraafplaats.org/bp/nl/gl/winterswijk_algemeen/MVC-835F.html

http://www.crematorium.nl/bp/nl/ov/ommennieuw/Ommen010.html

http://www.collectieutrecht.nl/view.asp?type=object&id=258

http://www.dominicusmedia.com/sites/vnb/item_list.php?cat=9

http://www.gedenkboek.nl/bp/nl/br/zundert/zundert_rk/kind_op_baar.html

http://www.rouw.nl/bp/nl/zh/rotterdam/crooswijk/grafkinduitverleden_graf.html